Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 49 (Vedaśrutyādi-nadī-taraṇam — Kosala-sīmātikramaṇam)
वेदश्रुत्यादिनदीतरणम् — कोसलसीमातिक्रमणम्
VR 2.49.3Baroda CE 2.43.3
ग्रामान् विकृष्टसीमान्तान् पुष्पितानि वनानि च ।
[Baroda CE 2.43.3]grāmān vikṛṣṭasīmāntān puṣpitāni vanāni ca |
पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शनैरिव हयोत्तमैः ॥ ३ ॥
paśyannatiyayau śīghraṃ śanairiva hayottamaiḥ || 3 ||
Scholarly Translation
Beholding villages with well-ploughed borderlands (grāmān vikṛṣṭa-sīmāntān) and blossoming woodlands (puṣpitāni vanāni ca), he sped past swiftly (atiyayau śīghram) with his foremost steeds, though seeming to move gently (śanair iva hayottamaiḥ).
Narrative Context (Verses 1–6): Travelling far during the remainder of the night and worshipping the morning twilight, Rāma speeds past ploughed village borders and flowering woods while hearing countryfolk denounce Daśaratha and Kaikeyī.