Book 5 · Sundarakāṇḍa · Sarga 55 (Sītā-dāha-śaṅkayā Hanumat-paritāpaḥ — Ariṣṭaparvate Cāraṇa-vākyāt Sītā-kauśala-śravaṇam)
सीतादाहशङ्कया हनुमत्परितापः — अरिष्टपर्वते चारणवाक्यात्सीताकौशलश्रवणम्
† VR 5.55.6† Southern Recension only (omitted in Baroda CE)
† यः समुत्पतितं क्रोधं क्षमयैव निरस्यति ।
[Southern Recension only (omitted in Baroda CE)]† yaḥ samutpatitaṃ krodhaṃ kṣamayaiva nirasyati |
† यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते ॥ ६ ॥
† yathoragastvacaṃ jīrṇāṃ sa vai puruṣa ucyate || 6 ||
Scholarly Translation
“He who casts off (nirasyati) surging wrath (samutpatitaṃ krodham) solely through forbearance (kṣamayaiva), just as a serpent (uragaḥ) sheds its worn-out skin (tvacaṃ jīrṇām), is truly called a man (puruṣa ucyate).”
Narrative Context (Verses 1–6): Beholding Laṅkā engulfed in flames and its rākṣasa hosts terrified, Hanumān is seized by dread and self-reproach, condemning his own unbridled wrath and praising the wise who quench rising anger.