Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 109 (Mahāprasthāna-yātrā — Sāgnihotra-dvija-paura-vānara-rakṣasāṃ Sa-jīva-jantūnāṃ Ca Raghupaty-anugamanam)
महाप्रस्थानयात्रा — साग्निहोत्रद्विजपौरवानररक्षसां सजीवजन्तूनां च रघुपत्यनुगमनम्
VR 7.109.18Baroda CE 7.99.17
द्रष्टुकामो ऽथ निर्यान्तं रामं जानपदो जनः ।
[Baroda CE 7.99.17]draṣṭukāmo 'tha niryāntaṃ rāmaṃ jānapado janaḥ |
यः प्राप्तः सो ऽपि दृष्ट्वैव स्वर्गायानुगतो मुदा ॥ १८ ॥
yaḥ prāptaḥ so 'pi dṛṣṭvaiva svargāyānugato mudā || 18 ||
Scholarly Translation
Even any countryman who had come merely desiring to behold Rāma departing (draṣṭu-kāmo ’tha niryāntaṃ rāmaṃ jānapado janaḥ), the very moment he set eyes upon him (dṛṣṭvaiva), joyfully fell in behind him for heaven (svargāyānugato mudā).
Narrative Context (Verses 18–22): Even countryfolk who came merely to glimpse Rāma’s departure joyfully join his train alongside bears, monkeys, rākṣasas, and townspeople; invisible city spirits, creatures mobile and immobile, animals, and every tiniest breathing thing follow him, leaving Ayodhyā utterly empty of life.