Book 1 · Bālakāṇḍa · Sarga 16 (Pāyasa-pradānam)
पायसप्रदानम्
VR 1.16.26Baroda CE 1.15.24
सोऽन्तःपुरं प्रविश्यैव कौसल्यामिदमब्रवीत् ।
[Baroda CE 1.15.24]so'ntaḥpuraṃ praviśyaiva kausalyāmidamabravīt |
पायसं प्रतिगृह्णीष्व पुत्रीयं त्विदमात्मनः ॥ २६ ॥
pāyasaṃ pratigṛhṇīṣva putrīyaṃ tvidamātmanaḥ || 26 ||
Scholarly Translation
Entering the inner apartments, he immediately spoke thus to Kausalyā: “Receive this pāyasa (pāyasaṃ pratigṛhṇīṣva), which is the producer of a son for yourself (putrīyaṃ tv idam ātmanaḥ)!”
Narrative Context (Verses 24–28): Having fulfilled his mission, the radiant Being vanishes into the sacrificial fire; Daśaratha enters his inner apartments—illumined with joy like an autumn sky—and divides the divine pāyasa among Kausalyā, Sumitrā, and Kaikeyī.