Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 12 (Daśaratha-vilāpaḥ — Kaikeyī-nindā)
दशरथविलापः — कैकेयीनिन्दा
† VR 2.12.102† Southern Recension only (omitted in Baroda CE)
† परित्यजेयुः पितरोऽपि पुत्रान् भार्याः पतींश्चापि कृतानुरागाः ।
[Southern Recension only (omitted in Baroda CE)]† parityajeyuḥ pitaro'pi putrān bhāryāḥ patīṃścāpi kṛtānurāgāḥ |
† कृत्स्नं हि सर्वं कुपितं जगत् स्याद् दृष्ट्वैव रामं व्यसने निमग्नम् ॥ १०२ ॥
† kṛtsnaṃ hi sarvaṃ kupitaṃ jagat syād dṛṣṭvaiva rāmaṃ vyasane nimagnam || 102 ||
Scholarly Translation
Fathers would abandon their sons, and devoted wives their husbands (parityajeyuḥ pitaro 'pi putrān bhāryāḥ patīṃś cāpi kṛtānurāgāḥ); indeed the entire world would be enraged upon seeing Rāma plunged into calamity (kṛtsnaṃ hi sarvaṃ kupitaṃ jagat syād dṛṣṭvaiva rāmaṃ vyasane nimagnam)!
Narrative Context (Verses 97–102): Grieving that Rāma must eat bitter forest roots and wear ochre bark-cloth, Daśaratha curses deceitful women—then checks himself to blame only Bharata's mother—and warns that the whole world will revolt.