Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 12 (Daśaratha-vilāpaḥ — Kaikeyī-nindā)
दशरथविलापः — कैकेयीनिन्दा
† VR 2.12.110† Southern Recension only (omitted in Baroda CE)
† क्षुरोपमां नित्यमसत्प्रियंवदां प्रदुष्टभावां स्वकुलोपघातिनीम् ।
[Southern Recension only (omitted in Baroda CE)]† kṣuropamāṃ nityamasatpriyaṃvadāṃ praduṣṭabhāvāṃ svakulopaghātinīm |
† न जीवितुं त्वां विषहेऽमनोरमां दिधक्षमाणां हृदयं सबन्धनम् ॥ ११० ॥
† na jīvituṃ tvāṃ viṣahe'manoramāṃ didhakṣamāṇāṃ hṛdayaṃ sabandhanam || 110 ||
Scholarly Translation
Sharp as a razor, ever uttering false endearments, corrupt of heart, and destroyer of your own house (kṣuropamāṃ nityam asatpriyaṃvadāṃ praduṣṭabhāvāṃ svakulopaghātinīm)—I cannot bear to let you live, joyless woman who seek to burn up my heart together with its life-bonds (na jīvituṃ tvāṃ viṣahe 'manoramāṃ didhakṣamāṇāṃ hṛdayaṃ sabandhanam)!
Narrative Context (Verses 108–112): Crying out in Vaṃśastha meter that Kaikeyī may pine away, burn, or sink into the cloven earth before he grants her cruel demand, Daśaratha begs for mercy once more and collapses before her outstretched feet.