Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 37 (Cīra-paridhānam — Vasiṣṭhakṛta-Kaikeyī-bhartsanam)
चीरपरिधानम् — वसिष्ठकृतकैकेयीभर्त्सनम्
VR 2.37.1Baroda CE 2.33.1
महामात्रवचः श्रुत्वा रामो दशरथं तदा ।
[Baroda CE 2.33.1]mahāmātravacaḥ śrutvā rāmo daśarathaṃ tadā |
अभ्यभाषत वाक्यं तु विनयज्ञो विनीतवत् ॥ १ ॥
abhyabhāṣata vākyaṃ tu vinayajño vinītavat || 1 ||
Scholarly Translation
Having heard the words of the chief minister (mahāmātra-vacaḥ), Rāma, knower of modest decorum (vinayajñaḥ), then addressed a speech unto Daśaratha like one humble and submissive (vinītavat).
Narrative Context (Verses 1–6): Rāma gently declines a royal retinue through the parable of the elephant’s girth-rope, asks only for a spade, a basket, and bark garments, and receives the bark robes from Kaikeyī’s own hand.