Book 4 · Kiṣkindhākāṇḍa · Sarga 28 (Varṣartu-varṇanam — Sugrīvakṛta-samayopadeśaḥ)
वर्षर्तुवर्णनम् — सुग्रीवकृतसमयोपदेशः
VR 4.28.40Baroda CE 4.27.31
नीलेषु नीला नववारिपूर्णा मेघेषु मेघाः प्रतिभान्ति सक्ताः ।
[Baroda CE 4.27.31]nīleṣu nīlā navavāripūrṇā megheṣu meghāḥ pratibhānti saktāḥ |
दवाग्निदग्धेषु दवाग्निदग्धाः शैलेषु शैला इव बद्धमूलाः ॥ ४० ॥
davāgnidagdheṣu davāgnidagdhāḥ śaileṣu śailā iva baddhamūlāḥ || 40 ||
Scholarly Translation
Dark and filled with fresh water (nīlā navavāripūrṇāḥ), clouds clinging to dark clouds (nīleṣu megheṣu meghāḥ saktāḥ) shine forth like forest-fire-charred mountains (davāgnidagdhāḥ śailā iva) firmly rooted upon mountains charred by forest-fire (davāgnidagdheṣu śaileṣu baddhamūlāḥ).
Narrative Context (Verses 37–42): Peacocks stage a forest concert, frogs awaken from long torpor, rivers rush like proud brides to the ocean, dark clouds pile like charred mountains, and bees seek fresh kadambas.