Book 4 · Kiṣkindhākāṇḍa · Sarga 28 (Varṣartu-varṇanam — Sugrīvakṛta-samayopadeśaḥ)
वर्षर्तुवर्णनम् — सुग्रीवकृतसमयोपदेशः
† VR 4.28.49† Southern Recension only (omitted in Baroda CE)
† शैलोपलप्रस्खलमानवेगाः शैलोत्तमानां विपुलाः प्रपाताः ।
[Southern Recension only (omitted in Baroda CE)]† śailopalapraskhalamānavegāḥ śailottamānāṃ vipulāḥ prapātāḥ |
† गुहासु संनादितबर्हिणासु हारा विकीर्यन्त इवावभान्ति ॥ ४९ ॥
† guhāsu saṃnāditabarhiṇāsu hārā vikīryanta ivāvabhānti || 49 ||
Scholarly Translation
“With their currents stumbling over mountain boulders (śailopalapraskhalamānavegāḥ), the broad waterfalls of the lordly mountains (śailottamānāṃ vipulāḥ prapātāḥ) shine forth in caves resounding with peacocks (guhāsu saṃnāditabarhiṇāsu) like pearl necklaces scattering apart (hārā vikīryanta iva).
Narrative Context (Verses 49–54): Mountain cascades scatter like broken pearl necklaces in peacock-echoing caves, birds and lotuses mark the unseen sunset, floods level roads and enmities, and Vedic recitation begins in Bhādrapada.