Book 4 · Kiṣkindhākāṇḍa · Sarga 30 (Śarad-ṛtu-varṇanam — Sugrīva-pramādād Rāma-kopaḥ — Kiṣkindhāṃ Prati Lakṣmaṇa-preṣaṇam)
शरदृतुवर्णनम् — सुग्रीवप्रमादाद् रामकोपः — किष्किन्धां प्रति लक्ष्मणप्रेषणम्
VR 4.30.10Baroda CE 4.29.10
निःस्वनं चक्रवाकानां निशम्य सहचारिणाम् ।
[Baroda CE 4.29.10]niḥsvanaṃ cakravākānāṃ niśamya sahacāriṇām |
पुण्डरीकविशालाक्षी कथमेषा भविष्यति ॥ १० ॥
puṇḍarīkaviśālākṣī kathameṣā bhaviṣyati || 10 ||
Scholarly Translation
Hearing the cries (niḥsvanam) of the cakravāka birds (cakravākānām) moving together with their mates (sahacāriṇām), how will this maiden with eyes wide as white lotuses (puṇḍarīka-viśālākṣī) endure (bhaviṣyati)?
Narrative Context (Verses 7–12): Recalling Sītā's delight in the calls of cranes, swans, and paired cakravāka birds, Rāma grieves over how autumn's splendors must torment his delicate bride in captivity.