Book 4 · Kiṣkindhākāṇḍa · Sarga 30 (Śarad-ṛtu-varṇanam — Sugrīva-pramādād Rāma-kopaḥ — Kiṣkindhāṃ Prati Lakṣmaṇa-preṣaṇam)
शरदृतुवर्णनम् — सुग्रीवप्रमादाद् रामकोपः — किष्किन्धां प्रति लक्ष्मणप्रेषणम्
† VR 4.30.52† Southern Recension only (omitted in Baroda CE)
† वनप्रचण्डा मधुपानशौण्डाः प्रियान्विताः षट्चरणाः प्रहृष्टाः ।
[Southern Recension only (omitted in Baroda CE)]† vanapracaṇḍā madhupānaśauṇḍāḥ priyānvitāḥ ṣaṭcaraṇāḥ prahṛṣṭāḥ |
† वनेषु मत्ताः पवनानुयात्रां कुर्वन्ति पद्मासनरेणुगौराः ॥ ५२ ॥
† vaneṣu mattāḥ pavanānuyātrāṃ kurvanti padmāsanareṇugaurāḥ || 52 ||
Scholarly Translation
“Bold in the woods (vanapracaṇḍāḥ), intoxicated with drinking nectar (madhupāna-śauṇḍāḥ), accompanied by their mates (priyānvitāḥ), joyous six-footed bees (ṣaṭcaraṇāḥ prahṛṣṭāḥ), golden-yellow with pollen from lotuses and asana flowers (padmāsana-reṇu-gaurāḥ), follow the course of the wind (pavanānuyātrāṃ kurvanti) in rapturous frenzy through the groves (vaneṣu mattāḥ).
Narrative Context (Verses 49–54): Lotus-garlanded ponds rival adorned women, morning flutes and churning-pots blend with lowing cattle, kāśa blossoms whiten riverbanks, and slow streams resemble languid brides.