Book 4 · Kiṣkindhākāṇḍa · Sarga 30 (Śarad-ṛtu-varṇanam — Sugrīva-pramādād Rāma-kopaḥ — Kiṣkindhāṃ Prati Lakṣmaṇa-preṣaṇam)
शरदृतुवर्णनम् — सुग्रीवप्रमादाद् रामकोपः — किष्किन्धां प्रति लक्ष्मणप्रेषणम्
VR 4.30.68Baroda CE 4.29.35
इत्येतैः कारणैः सौम्य सुग्रीवस्य दुरात्मनः ।
[Baroda CE 4.29.35]ityetaiḥ kāraṇaiḥ saumya sugrīvasya durātmanaḥ |
अहं वानरराजस्य परिभूतः परंतपः ॥ ६८ ॥
ahaṃ vānararājasya paribhūtaḥ paraṃtapaḥ || 68 ||
Scholarly Translation
“For these very reasons (ity etaiḥ kāraṇaiḥ), O gentle brother (saumya), I, the scorcher of foes (ahaṃ paraṃtapaḥ), am despised (paribhūtaḥ) by that evil-minded Sugrīva (sugrīvasya durātmanaḥ), the king of the monkeys (vānararājasya)!
Narrative Context (Verses 67–72): Stung by Sugrīva's ingratitude once his own royal ends are met, Rāma bids Lakṣmaṇa enter Kiṣkindhā and contrast the vilest promise-breaker with the noblest hero of truth.