Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 49 (Saṃjñā-labdhena Rāmeṇa Lakṣmaṇaṃ Dṛṣṭvā Śoka-vilāpaḥ)
संज्ञालब्धेन रामेण लक्ष्मणं दृष्ट्वा शोकविलापः
VR 6.49.32Baroda CE 6.39.32
तं दृष्ट्वा त्वरितं यान्तं नीलाञ्जनचयोपमम् ।
[Baroda CE 6.39.32]taṃ dṛṣṭvā tvaritaṃ yāntaṃ nīlāñjanacayopamam |
वानरा दुद्रुवुः सर्वे मन्यमानास्तु रावणिम् ॥ ३२ ॥
vānarā dudruvuḥ sarve manyamānāstu rāvaṇim || 32 ||
Scholarly Translation
Seeing him advancing swiftly, resembling a mass of dark collyrium (nīlāñjanacayopamam), all the Vānaras fled (dudruvuḥ), mistaking him for Rāvaṇa’s son (manyamānās tu rāvaṇim) [Indrajit].
Narrative Context (Verses 29–32): As the tawny-eyed Vānaras weep over Rāma's farewell, Vibhīṣaṇa hastens up mace in hand after rallying the troops, causing the monkeys to flee, mistaking him for Indrajit.