Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 41 (Puṣpaka-vimānasya Vaiśravaṇāya Preṣaṇam — Bharatena Rāma-rājya-mahima-varṇanam)
पुष्पकविमानस्य वैश्रवणाय प्रेषणम् — भरतेन रामराज्यमहिमवर्णनम्
VR 7.41.17Baroda CE 7.40.13
विविधात्मनि दृश्यन्ते त्वयि वीर प्रशासति ।
[Baroda CE 7.40.13]vividhātmani dṛśyante tvayi vīra praśāsati |
अमानुषाणां सत्त्वानां व्याहृतानि मुहुर्मुहुः ॥ १७ ॥
amānuṣāṇāṃ sattvānāṃ vyāhṛtāni muhurmuhuḥ || 17 ||
Scholarly Translation
“While you—whose nature is manifold and wondrous (vividhātmani ... tvayi)—rule the realm (praśāsati), O hero, the spoken utterances of non-human beings (amānuṣāṇāṃ sattvānāṃ vyāhṛtāni) are witnessed again and again (dṛśyante ... muhur muhuḥ)!
Narrative Context (Verses 13–17): Honoring Puṣpaka with parched grain, flowers, and fragrant incense, Rāma bids it roam the quarters at will and return whenever summoned; as the chariot vanishes, Bharata joins his palms to marvel at non-human beings speaking under Rāma’s rule.