Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 83 (Rāmeṇa Bhrātṝn Prati Rājasūya-yajña-prastāvaḥ — Bharatena Nivāraṇam)
रामेण भ्रातॄन्प्रति राजसूययज्ञप्रस्तावः — भरतेन निवारणम्
VR 7.83.15Baroda CE 7.74.14
स त्वं पुरुषशार्दूल गुणैरतुलविक्रम ।
[Baroda CE 7.74.14]sa tvaṃ puruṣaśārdūla guṇairatulavikrama |
पृथिवीं नार्हसे हन्तुं वशे हि तव वर्तते ॥ १५ ॥
pṛthivīṃ nārhase hantuṃ vaśe hi tava vartate || 15 ||
Scholarly Translation
“You, O tiger among men, matchless in prowess through your virtues (guṇair atula-vikrama), ought not to smite the earth (pṛthivīṃ nārhase hantum), for it already abides under your sway (vaśe hi tava vartate)!”
Narrative Context (Verses 12–16): Declaring that kings and subjects alike look to Rāma as a father, Bharata urges him not to perform a Rājasūya that would provoke universal anger and destroy earth’s royal houses—words nectar-sweet that fill Rāma with peerless joy.