Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 28 (Vanavāsa-duḥkha-kīrtanam)
वनवासदुःखकीर्तनम्
VR 2.28.7Baroda CE 2.25.6
गिरिनिर्झरसम्भूता गिरिनिर्दरिवासिनाम् ।
[Baroda CE 2.25.6]girinirjharasambhūtā girinirdarivāsinām |
सिंहानां निनदा दुःखाः श्रोतुं दुःखमतो वनम् ॥ ७ ॥
siṃhānāṃ ninadā duḥkhāḥ śrotuṃ duḥkhamato vanam || 7 ||
Scholarly Translation
“Echoing with the roar of mountain torrents (giri-nirjhara-sambhūtāḥ), the roars of lions dwelling in mountain caverns (giri-nirdari-vāsināṃ siṃhānāṃ ninadāḥ) are painful even to hear (duḥkhāḥ śrotum); therefore the forest is full of suffering (duḥkham ato vanam)!
Narrative Context (Verses 7–12): Rāma describes the terrifying roars of cave-dwelling lions, rutting wild beasts, crocodile-infested muddy rivers, waterless thorny trails, beds of fallen leaves, and subsisting on windfall fruits.