Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 42 (Daśaratha-pralāpaḥ — Kausalyā-gṛha-praveśaḥ)
दशरथप्रलापः — कौसल्यागृहप्रवेशः
VR 2.42.11Baroda CE 2.37.11
हत्वेव ब्राह्मणं कामात् स्पृष्ट्वाग्निमिव पाणिना ।
[Baroda CE 2.37.11]hatveva brāhmaṇaṃ kāmāt spṛṣṭvāgnimiva pāṇinā |
अन्वतप्यत धर्मात्मा पुत्रं संचिन्त्य राघवम् ॥ ११ ॥
anvatapyata dharmātmā putraṃ saṃcintya rāghavam || 11 ||
Scholarly Translation
Thinking constantly of his son Rāghava, the righteous-souled king (dharmātmā) was consumed by remorse (anvatapyata), as though he had willfully slain a Brāhmaṇa (hatvā iva brāhmaṇam kāmāt) or touched blazing fire with his bare hand (spṛṣṭvā agnim iva pāṇinā).
Narrative Context (Verses 7–12): Daśaratha renounces his marital bond with Kaikeyī in this world and the next, forbids Bharata’s funeral offerings should he rejoice in the kingdom, and returns dust-covered with Kausalyā.