Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 51 (Guha-Lakṣmaṇa-saṃvādaḥ — Lakṣmaṇa-jāgaraṇam)
गुहलक्ष्मणसंवादः — लक्ष्मणजागरणम्
VR 2.51.15Baroda CE 2.45.15
जीवेदपि हि मे माता शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षया ।
[Baroda CE 2.45.15]jīvedapi hi me mātā śatrughnasyānvavekṣayā |
तद्दुःखं यत्तु कौशल्या वीरसूर्विनशिष्यति ॥ १५ ॥
tadduḥkhaṃ yattu kauśalyā vīrasūrvinaśiṣyati || 15 ||
Scholarly Translation
My mother might perhaps live on through looking after Śatrughna (śatrughnasyānvavekṣayā); but this is my sharpest grief, that Kausalyā, the mother of a heroic son (vīra-sūḥ), will surely perish!
Narrative Context (Verses 13–17): Picturing the exhausted women fallen silent in the palace of Ayodhyā, Lakṣmaṇa despairs that Daśaratha, Kausalyā, and Sumitrā can survive the night, grieving above all for Kausalyā, mother of a single hero.