Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 73 (Bharata-śokaḥ — Kaikeyī-bhartsanam)
भरतशोकः — कैकेयीभर्त्सनम्
VR 2.73.10Baroda CE 2.67.7
तथा ज्येष्ठा हि मे माता कौसल्या दीर्घदर्शिनी ।
[Baroda CE 2.67.7]tathā jyeṣṭhā hi me mātā kausalyā dīrghadarśinī |
त्वयि धर्मं समास्थाय भगिन्यामिव वर्तते ॥ १० ॥
tvayi dharmaṃ samāsthāya bhaginyāmiva vartate || 10 ||
Scholarly Translation
“So too my eldest mother, far-sighted Kausalyā (tathā jyeṣṭhā hi me mātā kausalyā dīrgha-darśinī), abiding by dharma, behaves toward you as toward a sister (tvayi dharmaṃ samāsthāya bhaginyām iva vartate).
Narrative Context (Verses 7–12): Bharata asks why his dharma-loving father was destroyed and Rāma exiled, pities Kausalyā and Sumitrā, and recalls how Rāma revered Kaikeyī as his own mother while Kausalyā treated her like a sister.