Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 87 (Guhokta-Rāma-śayyā-pradarśanam)
गुहोक्तरामशय्याप्रदर्शनम्
† VR 2.87.4† Southern Recension only (omitted in Baroda CE)
† भरतं मूर्च्छितं दृष्ट्वा विवर्णवदनो गुहः ।
[Southern Recension only (omitted in Baroda CE)]† bharataṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā vivarṇavadano guhaḥ |
† बभूव व्यथितस्तत्र भूमिकम्पे यथा द्रुमः ॥ ४ ॥
† babhūva vyathitastatra bhūmikampe yathā drumaḥ || 4 ||
Scholarly Translation
Beholding Bharata in a swoon, Guha, his face drained of color (bharataṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā vivarṇa-vadano guhaḥ), was shaken with distress there like a tree in an earthquake (babhūva vyathitas tatra bhūmi-kampe yathā drumaḥ).
Narrative Context (Verses 1–6): Hearing Guha’s account of Rāma’s matted locks, the tender Bharata sinks into thought and collapses like a goad-pierced elephant; Guha trembles, Śatrughna weeps, and the fasting queens rush to his side.