Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 88 (Iṅgudīmūla-śayyā-darśanam — Bharata-vilāpaḥ)
इङ्गुदीमूलशय्यादर्शनम् — भरतविलापः
VR 2.88.30Baroda CE 2.82.27
प्रसाद्यमान श्शिरसा मया स्वयं बहुप्रकारं यदि नाभिपत्स्यते ।
[Baroda CE 2.82.27]prasādyamāna śśirasā mayā svayaṃ bahuprakāraṃ yadi nābhipatsyate |
ततोऽनुवत्स्यामि चिराय राघवम् वनेचरन्नार्हति मामुपेक्षितुम् ॥ ३० ॥
tato'nuvatsyāmi cirāya rāghavam vanecarannārhati māmupekṣitum || 30 ||
Scholarly Translation
If, though propitiated by me in person with bowed head in many ways, he will not consent (prasādyamānaḥ śirasā mayā svayaṃ bahu-prakāraṃ yadi nābhipatsyate), then I shall abide with Rāghava forever; roaming in the forest, he cannot bear to disregard me (tato 'nuvatsyāmi cirāya rāghavaṃ vane-caran nārhati mām upekṣitum).”
Narrative Context (Verses 25–30): Noting that enemies shun defenseless Ayodhyā like poisoned food, Bharata vows to sleep on grass, wear bark-cloth and matted locks, and serve out Rāma’s exile in the forest so that Rāma may rule Ayodhyā.