Book 2 · Ayodhyākāṇḍa · Sarga 92 (Bharadvājābhivādanam — Citrakūṭa-prasthānam)
भरद्वाजाभिवादनम् — चित्रकूटप्रस्थानम्
VR 2.92.21Baroda CE 2.86.21
एषा तं पुरुषव्याघ्रं सिंहविक्रान्तगामिनम् ।
[Baroda CE 2.86.21]eṣā taṃ puruṣavyāghraṃ siṃhavikrāntagāminam |
कौसल्या सुषुवे रामं धातारमदितिर्यथा ॥ २१ ॥
kausalyā suṣuve rāmaṃ dhātāramaditiryathā || 21 ||
Scholarly Translation
“she is Kausalyā, who gave birth to that tiger among men, Rāma of lion-like valorous stride, even as Aditi gave birth to Dhātṛ (eṣā taṃ puruṣa-vyāghraṃ siṃha-vikrānta-gāminam kausalyā suṣuve rāmaṃ dhātāram aditir yathā).
Narrative Context (Verses 19–24): With joined palms Bharata introduces Queen Kausalyā, who bore Rāma even as Aditi bore Viṣṇu, and Queen Sumitrā clinging to her left arm like a withered karṇikāra branch, mother of the heroic twins Lakṣmaṇa and Śatrughna, before turning to Kaikeyī.