Book 3 · Araṇyakāṇḍa · Sarga 33 (Śūrpaṇakhākṛta-Rāvaṇopālambhaḥ — Rājanīti-nindā)
शूर्पणखाकृतरावणोपालम्भः — राजनीतिनिन्दा
VR 3.33.24Baroda CE 3.31.23
इति स्वदोषान् परिकीर्तितांस्तथा समीक्ष्य बुद्ध्या क्षणदाचरेश्वरः ।
[Baroda CE 3.31.23]iti svadoṣān parikīrtitāṃstathā samīkṣya buddhyā kṣaṇadācareśvaraḥ |
धनेन दर्पेण बलेन चान्वितो विचिन्तयामास चिरं स रावणः ॥ २४ ॥
dhanena darpeṇa balena cānvito vicintayāmāsa ciraṃ sa rāvaṇaḥ || 24 ||
Scholarly Translation
Weighing with his intellect (samīkṣya buddhyā) his own faults thus proclaimed (sva-doṣān parikīrtitāṃs tathā), that lord of night-roamers (kṣaṇadā-careśvaraḥ), Rāvaṇa, endowed with wealth, pride, and strength (dhanena darpeṇa balena cānvitaḥ), reflected for a long time (vicintayām āsa ciram).
Narrative Context (Verses 19–24): Contrasting a deposed king—useless as a worn garment or crushed garland—with a farsighted monarch who stays awake through policy, Śūrpaṇakhā leaves the proud Rāvaṇa pondering his faults.