Book 3 · Araṇyakāṇḍa · Sarga 61 (Rāmasya Sītānveṣaṇam — Vilāpaḥ)
रामस्य सीतन्वेषणम् — विलापः
VR 3.61.13Baroda CE 3.59.12 (3-line verse in CE)
पङ्कमासाद्य विपुलं सीदन्तमिव कुञ्जरम् ।
[Baroda CE 3.59.12 (3-line verse in CE)]paṅkamāsādya vipulaṃ sīdantamiva kuñjaram |
लक्ष्मणो राममत्यर्थमुवाच हितकाम्यया ॥ १३ ॥
lakṣmaṇo rāmamatyarthamuvāca hitakāmyayā || 13 ||
Scholarly Translation
—sinking down like an elephant that has plunged into deep mire (paṅkam āsādya vipulaṃ sīdantam iva kuñjaram), Lakṣmaṇa spoke to Rāma with an earnest desire for his welfare (atyartham uvāca hita-kāmyayā):
Narrative Context (Verses 13–18): Seeing Rāma sinking like an elephant in deep mire, Lakṣmaṇa urges him to cast off despair and search the cave-graced mountain, lotus-ponds, and reed-fringed river where Sītā may be hiding.