Book 3 · Araṇyakāṇḍa · Sarga 64 (Godāvarī-praśnaḥ — Mṛgayūtha-nirdiṣṭa-dakṣiṇamārga-gamanam — Rāma-kopaḥ)
गोदावरीप्रश्नः — मृगयूथनिर्दिष्टदक्षिणमार्गगमनम् — रामकोपः
VR 3.64.12Baroda CE 3.60.11
मातरं चैव वैदेह्या विना तामहमप्रियम् ।
[Line 1: in Baroda CE 3.60.11]mātaraṃ caiva vaidehyā vinā tāmahamapriyam |
या मे राज्यविहीनस्य वने वन्येन जीवतः ॥ १२ ॥
[Line 2: in Baroda CE 3.60.12]yā me rājyavihīnasya vane vanyena jīvataḥ || 12 ||
Scholarly Translation
“And Vaidehī's mother as well (mātaraṃ caiva vaidehyāḥ), [returning] without her—a word most unwelcome (vinā tām aham apriyam)? She who, when I was bereft of my kingdom and living in the forest on forest fare (vane vanyena jīvataḥ)—
Narrative Context (Verses 7–12): Though urged by the forest creatures to speak, the river Godāvarī stays silent out of dread of Rāvaṇa, leaving the emaciated Rāma despairing of how to face Sītā's parents.