Book 4 · Kiṣkindhākāṇḍa · Sarga 31 (Kruddhasya Lakṣmaṇasya Kiṣkindhā-praveśaḥ — Aṅgada-dvārā Sugrīva-nivedanam)
क्रुद्धस्य लक्ष्मणस्य किष्किन्धाप्रवेशः — अङ्गदद्वारा सुग्रीवनिवेदनम्
VR 4.31.29Baroda CE 4.30.29
स दीर्घोष्णमहोच्छ्वासः कोपसंरक्तलोचनः ।
[Baroda CE 4.30.29]sa dīrghoṣṇamahocchvāsaḥ kopasaṃraktalocanaḥ |
बभूव नरशार्दूलः सधूम इव पावकः ॥ २९ ॥
babhūva naraśārdūlaḥ sadhūma iva pāvakaḥ || 29 ||
Scholarly Translation
Heaving long, hot, deep sighs (sa dīrghoṣṇa-mahocchvāsaḥ), his eyes bloodshot with anger (kopa-saṃrakta-locanaḥ), that tiger among men (naraśārdūlaḥ) appeared like a fire wreathed in smoke (sadhūma iva pāvakaḥ),
Narrative Context (Verses 25–30): Monkeys with the strength of ten to a thousand elephants man Kiṣkindhā's ramparts and moats; seeing Sugrīva's heedlessness, Lakṣmaṇa hisses like a five-headed serpent.