Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 102 (Rāmeṇa Rāvaṇa-drāvaṇam — Lakṣmaṇam Uddiśya Rāma-vilāpaḥ — Hanumata Oṣadhi-parvatānayanaṃ Lakṣmaṇotthānaṃ Ca)
रामेण रावणद्रावणम् — लक्ष्मणमुद्दिश्य रामविलापः — हनुमत ओषधिपर्वतानयनं लक्ष्मणोत्थानं च
VR 6.102.44Baroda CE 6.89.23
ततः संक्षोदयित्वा तामोषधीं वानरोत्तमः ।
[Baroda CE 6.89.23]tataḥ saṃkṣodayitvā tāmoṣadhīṃ vānarottamaḥ |
लक्ष्मणस्य ददौ नस्तः सुषेणः सुमहाद्युतिः ॥ ४४ ॥
lakṣmaṇasya dadau nastaḥ suṣeṇaḥ sumahādyutiḥ || 44 ||
Scholarly Translation
Then Suṣeṇa of great radiance, foremost of monkeys, crushed that herb (saṃkṣodayitvā tām oṣadhīm) and administered it into Lakṣmaṇa's nostrils (lakṣmaṇasya dadau nastaḥ).
Narrative Context (Verses 43–47): As the monkeys marvel at Hanūmān's feat, Suṣeṇa crushes the herb and administers it into Lakṣmaṇa's nostrils; instantly healed of dart and pain, Lakṣmaṇa rises to Rāma's tearful embrace.