Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 102 (Rāmeṇa Rāvaṇa-drāvaṇam — Lakṣmaṇam Uddiśya Rāma-vilāpaḥ — Hanumata Oṣadhi-parvatānayanaṃ Lakṣmaṇotthānaṃ Ca)
रामेण रावणद्रावणम् — लक्ष्मणमुद्दिश्य रामविलापः — हनुमत ओषधिपर्वतानयनं लक्ष्मणोत्थानं च
† VR 6.102.8† Partial Southern Recension (hemistich omitted in Baroda CE)
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा रावणेन दुरात्मना ।
[Line 1: in Baroda CE 6.89.6]bhrātaraṃ nihataṃ dṛṣṭvā rāvaṇena durātmanā |
† विष्टनन्तं तु दुःखार्तं मर्मण्यभिहतं भृशम् ॥ ८ ॥
[Line 2: Southern Recension only]† viṣṭanantaṃ tu duḥkhārtaṃ marmaṇyabhihataṃ bhṛśam || 8 ||
Scholarly Translation
“—upon beholding my brother struck down by the wicked-souled Rāvaṇa, groaning in anguish (viṣṭanantaṃ tu duḥkhārtam) and sorely smitten in his vitals (marmaṇy abhihataṃ bhṛśam)!”
Narrative Context (Verses 7–12): His limbs sinking like those of a man walking in a dream, Rāma laments over Lakṣmaṇa in the battle-dust that victory holds no joy for him, like the moon before a blind man.