Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 49 (Saṃjñā-labdhena Rāmeṇa Lakṣmaṇaṃ Dṛṣṭvā Śoka-vilāpaḥ)
संज्ञालब्धेन रामेण लक्ष्मणं दृष्ट्वा शोकविलापः
VR 6.49.10Baroda CE 6.39.10
कथं वक्ष्यामि शत्रुघ्नं भरतं च यशस्विनम् ।
[Baroda CE 6.39.10]kathaṃ vakṣyāmi śatrughnaṃ bharataṃ ca yaśasvinam |
मया सह वनं यातो विना तेनाहमागतः ॥ १० ॥
mayā saha vanaṃ yāto vinā tenāhamāgataḥ || 10 ||
Scholarly Translation
How shall I say to Śatrughna and to illustrious Bharata (bharataṃ ca yaśasvinam): ‘He went to the forest with me (mayā saha vanaṃ yātaḥ), [yet] I have come back without him (vinā tenāham āgataḥ)?’
Narrative Context (Verses 7–12): Dreading how he could ever face Kausalyā, Bharata, or grieving Sumitrā if he returned to Ayodhyā without Lakṣmaṇa, Rāma resolves to cast off his own life.