Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 49 (Saṃjñā-labdhena Rāmeṇa Lakṣmaṇaṃ Dṛṣṭvā Śoka-vilāpaḥ)
संज्ञालब्धेन रामेण लक्ष्मणं दृष्ट्वा शोकविलापः
VR 6.49.9Baroda CE 6.39.9
विवत्सां वेपमानां च वेपन्तीं कुररीमिव ।
[Baroda CE 6.39.9]vivatsāṃ vepamānāṃ ca vepantīṃ kurarīmiva |
कथमाश्वासयिष्यामि यदि यास्यामि तं विना ॥ ९ ॥
kathamāśvāsayiṣyāmi yadi yāsyāmi taṃ vinā || 9 ||
Scholarly Translation
How shall I console (katham āśvāsayiṣyāmi) her when she is bereft of her child (vivatsām), trembling (vepamānām), and quivering like an osprey (kurarīm iva), if I return without him (taṃ vinā)?
Narrative Context (Verses 7–12): Dreading how he could ever face Kausalyā, Bharata, or grieving Sumitrā if he returned to Ayodhyā without Lakṣmaṇa, Rāma resolves to cast off his own life.