Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 61 (Kumbhakarṇa-darśanena Vānarāṇāṃ Trāsaḥ — Vibhīṣaṇena Kumbhakarṇa-vṛttānta-kathanam)
कुम्भकर्णदर्शननेन वानराणां त्रासः — विभीषणेन कुम्भकर्णवृत्तान्तकथनम्
† VR 6.61.9† Partial Southern Recension (hemistich omitted in Baroda CE)
येन वैवस्वतो युद्धे वासवश्च पराजितः ।
[Line 1: in Baroda CE 6.49.9]yena vaivasvato yuddhe vāsavaśca parājitaḥ |
सैष विश्रवसः पुत्रः कुम्भकर्णः प्रतापवान् ।
[Line 2: in Baroda CE 6.49.9]saiṣa viśravasaḥ putraḥ kumbhakarṇaḥ pratāpavān |
† अस्य प्रमाणसदृशो राक्षसोऽन्यो न विद्यते ॥ ९ ॥
[Line 3: Southern Recension only]† asya pramāṇasadṛśo rākṣaso'nyo na vidyate || 9 ||
Scholarly Translation
“He by whom both Vaivasvata [Yama] and Vāsava [Indra] were vanquished in battle—this is that valorous Kumbhakarṇa, the son of Viśravas (viśravasaḥ putraḥ); there exists no other Rākṣasa equal to the measure of his stature (pramāṇasadṛśaḥ).”
Narrative Context (Verses 7–12): Questioned by Rāma whether this unprecedented colossus is a Rākṣasa or an Asura, Vibhīṣaṇa identifies Viśravas's son Kumbhakarṇa, whose innate might routed Yama, Indra, and the celestials.