Book 6 · Yuddhakāṇḍa · Sarga 63 (Kumbhakarṇena Rāvaṇāya Nīti-vacanam — Mahodara-vākyam — Kumbhakarṇasya Yuddha-pratijñā)
कुम्भकर्णेन रावणाय नीतिवचनम् — महोदरवाक्यम् — कुम्भकर्णस्य युद्धप्रतिज्ञा
VR 6.63.19Baroda CE 6.51.19
चपलस्येह कृत्यानि सहसानुप्रधावतः ।
[Baroda CE 6.51.19]capalasyeha kṛtyāni sahasānupradhāvataḥ |
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ १९ ॥
chidramanye prapadyante krauñcasya khamiva dvijāḥ || 19 ||
Scholarly Translation
“When a rash ruler (capalasya) headlong pursues enterprises here without reflection (sahasānupradhāvataḥ), others [his foes] enter into his vulnerable weak point (chidram anye prapadyante), just as birds fly through the cleft of Mount Krauñca (krauñcasya kham iva dvijāḥ).”
Narrative Context (Verses 19–24): Comparing a rash king's vulnerability to the cleft in Mount Krauñca, Kumbhakarṇa endorses Mandodarī's and Vibhīṣaṇa's counsel, provoking Rāvaṇa to frown and angrily rebuke his brother's lecturing.