Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 12 (Rākṣasa-rāja-kanyā-vivāhaḥ — Mandodarī-pariṇayaḥ — Meghanāda-janma)
राक्षसराजकन्याविवाहः — मन्दोदरीपरिणयः — मेघनादजन्म
† VR 7.12.4† Partial Southern Recension (hemistich omitted in Baroda CE)
कन्यासहायं तं दृष्ट्वा दशग्रीवो निशाचरः ।
[Line 1: in Baroda CE 7.12.4]kanyāsahāyaṃ taṃ dṛṣṭvā daśagrīvo niśācaraḥ |
अपृच्छत्को भवानेको निर्मनुष्यमृगे वने ।
[Line 2: in Baroda CE 7.12.4]apṛcchatko bhavāneko nirmanuṣyamṛge vane |
† अनया मृगशावाक्ष्या किमर्थं सह तिष्ठसि ॥ ४ ॥
[Line 3: Southern Recension only]† anayā mṛgaśāvākṣyā kimarthaṃ saha tiṣṭhasi || 4 ||
Scholarly Translation
Seeing him accompanied by a maiden (kanyā-sahāyaṃ taṃ dṛṣṭvā), the night-roamer Daśagrīva (daśagrīvo niśācaraḥ) asked: “Who are you, standing alone (ko bhavān ekaḥ) in this forest empty of men and beasts (nirmanuṣya-mṛge vane)? And for what purpose do you abide here with this fawn-eyed girl (anayā mṛgaśāvākṣyā kimarthaṃ saha tiṣṭhasi)?”
Narrative Context (Verses 1–6): Consecrated in Laṅkā, Rāvaṇa marries Śūrpaṇakhā to the Kālakeya Vidyujjihva; while hunting in a lonely forest he meets the Dānava Maya with a fawn-eyed maiden and hears how the gods bestowed the apsaras Hemā upon him.