Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 16 (Nandikeśvara-śāpaḥ — Kailāsoddharaṇe Mahādevena Rāvaṇa-nigrahaḥ — Candrahāsa-prāptiḥ)
नन्दिकेश्वरशापः — कैलासोद्धरणे महादेवेन रावणनिग्रहः — चन्द्रहासप्राप्तिः
† VR 7.16.13† Partial Southern Recension (hemistich omitted in Baroda CE)
† सो ऽपश्यन्नन्दिनं तत्र देवस्यादूरतः स्थितम् ।
[Line 1: Southern Recension only]† so 'paśyannandinaṃ tatra devasyādūrataḥ sthitam |
दीप्तं शूलमवष्टभ्य द्वितीयमिव शङ्करम् ॥ १३ ॥
[Line 2: in Baroda CE 7.16.11]dīptaṃ śūlamavaṣṭabhya dvitīyamiva śaṅkaram || 13 ||
Scholarly Translation
There he beheld Nandī (so ’paśyan nandinaṃ tatra), standing not far from the god (devasyādūrataḥ sthitam), leaning upon a blazing trident (dīptaṃ śūlam avaṣṭabhya) like a second Śaṅkara (dvitīyam iva śaṅkaram).
Narrative Context (Verses 13–18): Seeing monkey-faced Nandī leaning upon a blazing trident like a second Śaṅkara, Rāvaṇa mocks him with thunderous laughter; incensed, Nandī pronounces a fateful curse that mighty monkeys matching his own form and valor shall destroy Rāvaṇa’s race.