Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 31 (Māhiṣmatyāṃ Rāvaṇasya Gamanam — Narmadā-tīre Śiva-pūjanam)
माहिष्मत्यां रावणस्य गमनम् — नर्मदातीरे शिवपूजनम्
VR 7.31.19Baroda CE 7.31.18 (3-line verse in CE)
महिषैः सृमरैः सिंहैः शार्दूलर्क्षगजोत्तमैः ।
[Baroda CE 7.31.18 (3-line verse in CE)]mahiṣaiḥ sṛmaraiḥ siṃhaiḥ śārdūlarkṣagajottamaiḥ |
उष्णाभितप्तैस्तृषितैः सङ्क्षोभितजलाशयाम् ॥ १९ ॥
uṣṇābhitaptaistṛṣitaiḥ saṅkṣobhitajalāśayām || 19 ||
Scholarly Translation
“—whose waters were churned (saṅkṣobhita-jalāśayām) by buffaloes, sṛmara deer, lions, tigers, bears, and lordly elephants (mahiṣaiḥ sṛmaraiḥ siṃhaiḥ śārdūlarkṣa-gajottamaiḥ), scorched by heat and tormented by thirst (uṣṇābhitaptais tṛṣitaiḥ);
Narrative Context (Verses 19–24): Vālmīki paints the Narmadā in an extended metaphor as a lovely woman—with flowering trees for chaplets, cakravākas for breasts, and foam for raiment—into whom Rāvaṇa plunges before praising her as the Gaṅgā.