Book 7 · Uttarakāṇḍa · Sarga 87 (Rāmeṇa Ilopākhyāna-kathanam — Umā-vane Praviṣṭasya Ilasya Strī-bhāva-prāptiḥ)
रामेण इलोपाख्यानकथनम् — उमावने प्रविष्टस्य इलस्य स्त्रीभावप्राप्तिः
VR 7.87.14Baroda CE 7.78.13
यच्च किञ्चन तत्सर्वं नारीसञ्ज्ञं बभूव ह ।
[Line 1: in Baroda CE 7.78.13]yacca kiñcana tatsarvaṃ nārīsañjñaṃ babhūva ha |
एतस्मिन्नन्तरे राजा स इलः कर्दमात्मजः ।
[Line 2: in Baroda CE 7.78.14]etasminnantare rājā sa ilaḥ kardamātmajaḥ |
निघ्नन्मृगसहस्राणि तं देशमुपचक्रमे ॥ १४ ॥
[Line 3: in Baroda CE 7.78.14]nighnanmṛgasahasrāṇi taṃ deśamupacakrame || 14 ||
Scholarly Translation
“And whatever else existed there, all of it came to bear feminine designation (yac ca kiñcana tat sarvaṃ nārī-sañjñaṃ babhūva ha). In the very midst of this, that king Ila, son of Kardama (etasminn antare rājā sa ilaḥ kardamātmajaḥ), slaughtering thousands of deer, entered that region (nighnan mṛga-sahasrāṇi taṃ deśam upacakrame).
Narrative Context (Verses 13–18): Within that enchanted grove, every male creature, tree, and object becomes feminine; riding in amidst his hunt, King Ila and his entire retinue are instantly turned into women, driving the horrified monarch to take refuge in Śiva, who smiles and addresses him.